Tuesday, July 14, 2009

Kỳ nghỉ vui vẻ



Khi máy bay dần hạ cánh nàng Bơ vẫn ngủ ngon lành trên ghế. Chuyến bay đầu tiên trong đời xem ra quá thản nhiên chẳng may may một chút phiền hà. Khi máy bay đáp xuống nền bê tông, rít lên và nghiến ken két nàng trở mình tỉnh dậy. Mắt nàng tròn xoe, nàng nhao lên nhòm qua cửa sổ máy bay rồi chỉ chỏ ê a ra điều thích thú như vừa nhìn xuyên thấu một cái gì đó mới mẻ trong cuộc đời nàng.

Mấy phút sau nàng tiếp tục đánh giấc trên xe ô tô, trên đường ra với Biển. Chuyến đi này nàng tỏ ra người nhớn hơn tuổi ngay từ khi rời khỏi nhà. Làm gì cũng mạch lạc, dứt khoát. Không yêu cầu bố mẹ bế, thích tự đi bộ và tung tăng khám phá mọi ngóc ngách tại sân bay Nội Bài. Có thể trên xe ô tô ra với Biển nàng đang nhắm mắt tưởng tượng xem Biển lần này có giống trong sách mẹ chỉ, có thôi làm nàng thất vọng và ấm ức như Biển Đồ Sơn kỳ trước hay không. Chưa kịp tưởng tượng xong nàng đã ngồi ngon lành trên ghế bành salon tại sảnh Palm Garden. Trên tay mẹ là ly nước dưa hấu rất hấp dẫn. Nàng với tay xin, tự cầm rồi rít một mạch. Mẹ chưa bao giờ nhìn thấy nàng sử dụng ống hút điêu luyện đến thế. Đi chơi, ra khỏi nhà, tất nhiên người ta phải chững chạc hơn!

Không khí thư giãn tràn ngập Palm Garden. Sự vui vẻ nhẹ nhõm tận tình toát trên từng gương mặt. Từ cô lễ tân bê khay nước quả, từ bác phục vụ chuyển hành lý đến bác làm vườn đang lội bì bõm dưới hồ bứt những cành hoa súng héo mà nàng gặp trên dọc đường vào căn phòng đã đặt. Gặp ai nàng cũng hớn hở hỏi chuyện, thấy thứ hoa nào lạ nàng cũng thắc mắc. Tất nhiên những câu chào hỏi chỉ vỏn vẹn kiểu như: "các bác!" "các cô!" và "gì đây?"

Lòng ngập tràn hy vọng nàng đi ra Biển. Biển to đẹp quá! Mênh mông quá! Không kiềm chế nổi sự phấn khích nàng chỉ tay liên mồm giục bố: "đi bơi! bơi! bơi!" Bố thả nàng vào phao đẩy ra biển. Một mình. Nàng một mình một phao lênh đênh giữa biển. Nàng cười khanh khách. Nàng đạp chân. Nàng vục mặt xuống nước nếm thử vị bể bơi mới. Bể này mặn quá, nàng gọi mẹ báo cáo và nhăn nhó ra mặt. Bố giải thích đây là Biển. Nàng đã đến với Biển. Nàng đang vùng vẫy giữa biển dưới nắng chiều, trong làn nước xanh biêng biếc. Gương mặt nàng tràn ngập một cảm xúc khác lạ trước sự thán phục đầy ngạc nhiên của bao nhiêu người lớn xung quanh. Nàng dũng cảm. Nàng liều lĩnh. Nàng tự tin nghĩ rằng Biển chắc chỉ mặn hơn, cay hơn, bập bềnh hơn cái bể bơi Thắng Lợi vốn đã quá quen thuộc với nàng.

Thế rồi Biển cho nàng biết Biển khác bể bơi Thắng Lợi thế nào. Trong lúc bố mẹ đang mải quay ra tán chuyện với bác Long. Một cơn sóng to đổ tới ngay lúc nàng đang mải ngửa đầu trên phao ngắm nhìn bầu trời xanh trong ngăn ngắt. Lợi dụng lúc nàng sơ hở, sóng táp vào mặt nàng từ phía sau, chồm lên cuốn nàng chìm nghỉm dưới làn nước. Bố lao theo túm lấy nàng. Nàng ngoi lên khóc thét quẫy chân liên hồi. Nàng sợ. Nàng bực. Chưa kịp hoàn hồn, trơn quá bố lại đánh rơi nàng tủm một cái xuống biển. Hai phát chìm nghỉm liên tục làm nàng hãi hồn. Nàng gào khóc gọi mẹ. Khư khư bám lấy mẹ và không thèm nói chuyện với bố lẫn cái phao trên suốt dọc đường về. Bố mẹ lầm bầm có khi nàng sợ Biển mất rồi!

Vốn có tính nghị lực và dũng cảm bẩm sinh nên nàng bỏ qua cho Biển rất dễ dàng. Hôm sau gặp lại Biển nàng coi như chưa có chuyện giận hờn xảy ra. Tất nhiên nàng thận trọng hơn trong việc chọn đối tác canh giữ. Thay vì bố nàng chọn mẹ. Mẹ có vẻ dễ run rẩy hơn. Hơi tí lại ngó ngàng nhắc nhở nàng. Bố nàng được dịp tha hồ đi lượn ca nô. Đầu bố trọc lốc cưỡi cano phóng điên rồ vun vút trên những đợt sóng (có vẻ như ai cũng phải ngóng nhìn) cho nên lúc bố cao hứng đờ ríp tít quá bố xèo một phát tủm xuống biển, bố được bà con vỗ tay hoan hô triệt để. Và nàng, nàng tự hào về cú ngã của bố, nên sau khi hoan hô khoái chí nàng bụm tay che miệng cười hỉ hả một hồi không dứt. Mẹ nàng cũng khoái cảnh này, nhìn bố nàng tủm rất chi là đáng yêu!

Những lúc không bơi Biển nàng quay về bể bơi vầy nước nhân tiện luyện leo trèo. Trèo lên thành bể sục. Chui vào trèo xuống bậc thang trong bể sục. Trèo ra khỏi bể sục tụt đít xuống bể bơi cứ như nàng khinh thường bể bơi hiền lành lắm lắm. Kết quả là đầu gối và bụng nàng mỗi hôm lại đỏ thêm một chút vì những vết xước ngày càng nhiều lên. Ăn chơi phải chịu đựng. Mẹ đã giải thích trước khi leo trèo các hậu quả có thể xảy ra. Nàng biết chấp nhận thì thôi cứ kệ nàng xem sao.

Bơi khoẻ. Ngủ khoẻ. Tất nhiên ăn khoẻ. Đói là nàng luôn mồm đòi mẹ: "Măm măm". Đi chơi mới được trải nghiệm cảm giác đói một cách rõ rệt. Thế nên đến bữa là nàng ngồi im, một mình một ghế, mẹ xúc nhoằng hết bát cháo. Nàng luôn được khen ngợi và lấy làm tấm gương sáng trong việc nề nếp kỷ luật khi ăn uống để các anh chị 24 tháng noi theo. Nàng không ăn rong, khi ăn chỉ ngồi yên trên ghế là nguyên tắc bất di bất dịch của nàng suốt 16 tháng qua. Bố mẹ vui vẻ tự hào ra mặt. Chỉ sau một tháng từ chuyến đi Đồ Sơn, từ một đứa phá phách mè nheo uốn éo kinh hồn (kết quả của 4 ngày bố mẹ chuồn đi Tây Bắc bỏ nàng ở nhà để bà và cô cưng chiều đáp ứng đến hư hỏng)bị thiết chặt "quân luật" đến giờ trong chuyến đi này nàng tỏ ra chững chạc, biết nghe lời, chủ động vui chơi, ăn uống tự lập một cách đáng nể.

Nàng đã nói thêm rất nhiều từ mới, tuy chưa chuẩn lắm, nhưng ghi dấu một mốc phát triển đáng kể trong chuyện học nói. Cái này mẹ phải cảm ơn anh Mun, chị Mía, chị Anna, chị Lina. Các anh chị líu lo như chim cả ngày làm nàng sốt ruột cũng phải véo von theo!

Tuesday, July 07, 2009

Văn xuôi ốm quá xuống dòng

Những đàn kiến đã chán bò dưới bắp chân
Những đàn kiến đang hăng say bò dưới cánh tay
Không có đàn kiến nào trên cổ trên vai trên nửa đầu
Chỉ có thằng u lì tê bì đang rền rĩ

Ngày đã hết mưa
Sáng mở cửa nắng to thảng thốt
Nhìn một bên má đỏ lừ
Cả đêm nằm nghiêng một bên
Co ro
Gối lên tay
Không cựa quậy
Lại mơ rụng sạch hai hàm răng
Hóm hỉnh cười không có giọt máu nào

Những vết châm kim chưa khép kín miệng
Mà cơ thể đã nghĩ sắp sửa được tự do
Nhắm một mắt, mở một mắt
Nơi quán cà phê sáng quen thuộc
Một mắt xanh biếc nhíu lên
Một mắt đỏ ngàu dìm xuống
Bắt đầu phân tích
Lần này hứa sẽ cẩn thận hơn
Cần tính thêm khả năng rủi ro cho cả cuộc đời
Nếu vào ngày những vết kim châm còn dang dở
Gặp một cơn gió lạnh lúc trời mưa
Lại về thảng thốt co ro
Tí nữa thì chẳng may viêm dây thần kinh số 7
Méo mồm và mất cảm giác bán thân hoàn toàn
Bắt đầu phân tích
Lần này hứa sẽ
cẩn
thận
hơn

Dù có bao nhiêu tiền
Hoặc chẳng có xu nào
Trong tương lai đi nữa
Thì nhất định không mua những điều chưa biết rõ
Cứ dùng tất tần tật
Mà tự do châm kim rồi chẳng nghĩ ngợi gì
Đến khi nào, đến khi nào, đến khi nào
Chỉ có những cái kim mới biết

Kệ những cái kim lên tiếng
Giờ chỉ chờ từng tiếng nói của con
Cuối tháng nhìn vào cân
Mẹ tăng 2 con tăng 1 (hình như bố cũng tăng 2)
Mỗi ngày chúng ta đều thấy ngon 3 bữa
Dẫu có khi run lên vì kiệt sức

Tôi chỉ hay ốm khi ngồi một mình
Khi thừa nhận là hoá ra mình ốm thật
Chứ ra ngoài toàn cãi bay cãi biến
Cãi cả bác sỹ trước lúc châm kim

Những tín hiệu của cuộc sống đến từ cái kim và dòng điện
Gây chấn động trong từng huyệt mạch
Thảm thương chưa tuổi trẻ vẫn ngời ngời
Đi vào vòm trời xanh xanh lanh lảnh tiếng chim
Ngồi bên vòm cỏ xanh xanh phủ quanh nấm mộ
Người đàn bà Tân Dậu bây giờ tuổi tám chín
Đã hai lần ung thư sau tuổi hai chín
Lưng còng như số 9
Cứ đi mãi, sáu mươi năm mới đến con đường huyệt đạo
Thanh thản quá, thanh thản lạ
Là chiều nọ chạy xe cúp đến thăm
Mộ người đàn bà Tân Dậu đã nằm xuống hơn một năm
Sau sáu ngày của chín tháng mười ngày nằm nghiêng một bên trên giường không nhúc nhích
Chờ một người đàn bà Tân Dậu
Đúng chín tháng mười ngày thành một người đàn bà đủ nghĩa vì có con

Những tín hiệu của cuộc sống đến từ cái kim và dòng điện nhỏ
Không phải từ những câu chữ co ro trong những nỗi mộng mị hoang đường
Những tín hiệu ở trong niềm hăng say thật sự
Khi ngồi bên nấm mộ thảnh thơi nghĩ thêm chuyện tỉa cỏ vun hoa
Quay xe ra về và không quên rẽ vào chợ
Mua đủ thứ cần ăn để sống tiếp những ngày không vội vã

Còn những sáu mươi năm

Sẽ qua năm hai nghìn không trăm ba mươi sáu
Khi con tròn hai tám
Có khi năm ấy con mới chịu lấy chồng
Tôi sẽ kể lại bằng ngần này tuổi con
Tôi hai tám đã có con mười sáu tháng
Bà tám tám cả tuổi âm là tám chín đã nằm xuống mười sáu tháng
Bà Tân Dậu
Tôi Tân Dậu
Bà ung thư hai lần không chết
Tôi chưa ung thu
Sao mà có lúc tỉnh dậy sau viên thuốc giảm đau
Nghĩ là mình
vừa
chết

Hì. Nói vậy thôi
Năm hai ngàn không trăm ba mươi sáu
Còn vui lắm!

Thursday, July 02, 2009

Khi yêu tình chỉ là tình




Tất nhiên cứ chờ đợi mãi, nghe quảng cáo và chơi trò quảng cáo mãi rồi cũng đến lúc cầm được cuốn truyện. Vì có "tay trong" đắc lực nên "Bản tặng Bơ và cho phép mẹ cháu đọc ké" được chuyển giao ngay lúc còn nóng sốt hôi hổi như bánh mỳ vừa ra lò. Trân trọng cám ơn vợ chồng Dịch giả Cao Việt Dũng.


Đọc xong "Những mối tình nực cười", trong đó đã từng một lần đọc "Trò chơi xin quá giang" mà lần này có tên gọi mới là "Chơi trò xin đi nhờ xe", có chút vui cười, nhiều đoạn hoàn toàn có thể cười được. Tất nhiên "sẽ không ai cười" theo đúng nghĩa cười sung sướng, cười hỉ hả, cười hân hoan, chỉ cười kiểu kèm theo câu cảm thán "tởm thật" (nguyên văn hehe) và không còn hoài nghi thêm gì nữa.


Khi yêu tình chỉ là tình/Ngộ rồi mới thấy...


Chuyện khôi hài nhất có lẽ chính là câu chuyện cuối có nhan đề: "Edouard và Chúa". Đức tin linh thiêng đặt vào Chúa, vẻ đẹp tinh khôi thuần khiết đặt trong tình yêu thực tế có khi chỉ là nơi trú ẩn cho bản năng thèm muốn nhục dục rất cơ bản của con người. Kundera không châm biếm, bài xích cũng chẳng đề cao các giá trị đạo đức, ông chỉ nhẹ nhàng vào vai một "bài giảng" dựa trên kinh nghiệm thành thực của đàn ông, diễn giải, tranh biện và mô tả suy nghĩ và hành động của nam giới khi tham gia một tình yêu với tiêu chí chân thành đồng thời cho phép mình tạo ra "âm mưu chiếm đoạt" để rồi lại rơi vào chính "cái bẫy" khôi hài của tình dục.


Chuyện để lại nhiều băn khoăn suy nghĩ nhất có lẽ là "Người chết cũ phải nhường chỗ cho người chết mới". Đọc để một lần nữa thấm thía rằng thời gian và tuổi trẻ trên thực tế qua đi nhanh chóng hơn nhiều so với những gì người ta vẫn thường nghĩ. Tình dục trong tình yêu, lại một lần nữa khẳng định nó chỉ có thể nguyên vẹn là chính nó khi người ta hoàn toàn trẻ cả về thể chất, sinh lý, lẫn tâm hồn. Ký ức chỉ có thể kéo dài ảo tưởng của tuổi trẻ trong tâm hồn. Nhưng ký ức không thể nuôi dưỡng tình yêu để đánh bại hoàn toàn sự lão hoá mà con người trong một khoảnh khắc khát khao nào đó đã lầm tưởng rằng có thể quên đi quy luật già cỗi rất đỗi hiển nhiên này.


Chuyện không bị tiêu tan nhanh chóng sau khi đọc là một chuyện có vẻ "hiền lành" nhất trong 7 truyện ngắn. Chuyện kể về một trò chơi có tên "Chơi trò xin đi nhờ xe". Trò chơi rộng mở, cuốn hút như một liều thuốc phiện dành cho những người trẻ tuổi đang bắt đầu khám phá bức màn tình yêu. Trò chơi cho phép hai người đang yêu nhau tinh khôi tha thiết một lần cởi bỏ cái giới hạn tù túng mà chính họ đã ngây thơ đặt ra để hoá thân thành hai kẻ xa lạ. Một anh tài xế với một cô gái xin đi nhờ xe nảy nở một chuyện ve vãn thường tình. Trong trò chơi, các nhân vật cho là họ hoàn toàn tự do hoá thân chính mình vào một ai khác. Nhưng thực tế họ đã rơi vào cái bẫy của trò chơi. Vì luật chơi là tự do thể hiện nên lý trí hoàn toàn không còn tác dụng để cảnh tỉnh tâm hồn. Lý trí của người trẻ tuổi trong trò chơi chắc chỉ như lý trí của người trẻ tuổi đang hăng hái khám phá sự diệu kỳ của liều thuốc phiện. Tâm hồn người trẻ tuổi trong tình yêu còn non nớt vì đang hồi say sưa nhiệt thành, chân thành, tâm hồn chưa bị bóc trần bởi những cám dỗ bên lề sự "sống lâu nhàm chán". Điều đọng lại là, dù sao thì một lần nữa tuổi trẻ lại có ý tuyên ngôn rằng tình yêu thiết tha thuần khiết thường chỉ thuộc về tuổi trẻ, nơi có sự đòi hỏi cao nhất về sự thuần khiết trong tâm hồn từ cả hai phía.


Phụ nữ rất nên thưởng thức bộ sưu tầm các mối tình trong cuốn truyện này để: i)hoặc là sẽ cười và rủa thầm "tởm thật"; ii)hoặc là sẽ hoài nghi, lo lắng và nâng cao tinh thần cảnh giác khi đang tham gia một tình yêu. Đấy là lời tổng kết ngắn gọn khi đọc xong Tranh biện và những chuyện còn lại. Bằng hành văn minh mẫn, tao nhã và súc tích kết hợp với sự hài hước hom hóm tinh nghịch trong từng kinh nghiệm (những kinh nghiệm thật ra đâu đó rất đời thường ngay quanh ta), Milan Kundera đã vén lên một bức màn để đàn ông chỉ có hỉ hả thừa nhận còn đàn bà: i)hoặc là nhẹ nhõm thấu hiểu và tặc lưỡi thông cảm; ii) hoặc là nâng cao tinh thần cảnh giác; iii) thậm chí có khả năng đồng loã với những hành động của đàn ông trong câu chuyện tình yêu hay tình dục trên bàn cân này.


Đọc xong, cá nhân tôi thấy đàn ông có nhiều kinh nghiệm "tởm thật" (hic hic). Đôi khi chính đàn bà cũng tởm (theo cách nào đó). Chúng ta cùng cần phải đề cao cảnh giác nhưng đừng mất hết niềm tin vào tình yêu hề hề. Tôi không hoài nghi gì nữa. Có những giá trị trong tình yêu thực sự vẫn luôn tồn tại, nhưng con người càng lão hoá thì các giá trị cũng lão hoá theo (một tí) mà thôi. Và tôi nhớ bài thơ "Đồng dao cho người lớn", mà rằng:


có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi

có con người sống mà như qua đời


có câu trả lời biến thành câu hỏi

có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới


có cha có mẹ có trẻ mồ côi

có ông trăng tròn nào phải mâm xôi


có cả đất trời mà không nhà ở

có vui nho nhỏ có buồn mênh mông


mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ

mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió


có thương có nhớ có khóc có cười

có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi.